Blijvend moe na corona infectie

Immunologen verwachten dat een groep ex-covid patiënten op lange termijn een chronisch Vermoeidheidsyndroom (ME/CVS) zullen ontwikkelen. De geschiedenis leert immers dat een infectieziekte patiënten als een vod kan achterlaten: naast de ziekte van Pfeiffer zijn ook de Q-koorts, de ziekte van Lyme en legionella beruchte voorbeelden. Patiënten houden daar soms klachten van extreme vermoeidheid aan over. Om van CVS te kunnen spreken moeten de vermoeidheidsklachten, samen met klachten van uitputting, pijn, spierzwakte, slaapproblemen zes maanden aanhouden.

Of het coronavirus net zulke slechte papieren heeft, moet formeel nog blijken: klachten moeten langer dan een half jaar aanhouden om van CVS te kunnen spreken. Eerder onderzoek naar de gevolgen van sars, dat andere coronavirus, levert wel een somber voorteken. De Canadese stad Toronto werd in 2003 getroffen door een uitbraak van sars, vooral onder medisch personeel, en een jaar later had meer dan de helft van de patiënten nog altijd last van vermoeidheid, terwijl hun longen in orde waren. Drie jaar later bleek dat enkele tientallen zorgmedewerkers nog steeds niet aan het werk konden, met een klachtenpatroon dat leek op dat van het Chronisch Vermoeidheid Syndroom: uitputting, pijn, spierzwakte, slaapproblemen.
Al deze extra aandacht bij ex-covid 19 klachten kunnen misschien bijdragen aan het serieus nemen van het Chronisch Vermoeidheid Syndroom. Een flink deel van de CVS-patiënten geeft aan dat ze klachten hebben gekregen na een infectie.
De wetenschappelijke aandacht is nu vooral gericht op het immuunsysteem. Amerikaanse onderzoekers vermoeden dat de extreme vermoeidheid van ex-covid-patiënten wordt veroorzaakt door een auto-immuunziekte, waarbij hun ontregelde immuunsysteem het eigen lichaam aanvalt. Het is een theorie die ook CVS zou kunnen verklaren. Er zijn aanwijzingen van een laaggradige ontsteking van de hersenen, waarbij de immuun cellen van het zenuwstelsel blijvend ontstekingsstofjes produceren en de drainage van schadelijke stoffen uit het brein is vertraagd.

Wat niet helpt in het herstel is moedeloos worden. Covid 19 is een nieuwe, buitensporige ziekte. Daar zijn de leerboeken nog niet voor geschreven. De kennis en inzichten gaan in snel tempo vooruit. In ieder geval waar mogelijk stapsgewijs de dagelijkse activiteiten oppakken en leren omgaan met de vermoeidheid. Niet beginnen met inspannende oefentherapie en intensief bewegen. Wel beginnen met het optimaliseren van de ademhaling en de werking van het diafragma. Dit in combinatie met het draineren van het hersenweefsel en het verbeteren van het immuunsysteem ( wat voor 90% in de darmen zit) en het goed laten werken van het lymfesysteem. De behandeling kan starten in de praktijk voor osteopathie, in combinatie met fysiotherapie.

Publicatie: 27 april 2021